Druk 3D to dziś nie tylko narzędzie prototypowania, ale pełnoprawna metoda wytwarzania elementów użytkowych, części technicznych czy modeli pokazowych. Dwie najpopularniejsze technologie — SLA/MSLA (żywica) oraz FDM (filament) — różnią się sposobem działania, dokładnością, właściwościami wydruków i kosztami. Wybór właściwej metody ma kluczowe znaczenie dla jakości, czasu realizacji i budżetu projektu.
Co to jest druk z żywicy (SLA/MSLA)
W technologii SLA (stereolitografia) i MSLA (Masked Stereolithography) model powstaje przez utwardzanie fotopolimerowej żywicy światłem UV. Każda warstwa jest naświetlana, a platforma drukarki stopniowo unosi się ku górze.
Efektem są wydruki o bardzo gładkiej powierzchni, ostrych krawędziach i dużej precyzji odwzorowania detali.
Typowa grubość warstwy: 0,025–0,05 mm, co pozwala osiągnąć jakość porównywalną z wtryskiem lub odlewem.
Technologia SLA/MSLA świetnie sprawdza się przy małych elementach, miniaturach, modelach koncepcyjnych, biżuterii, prototypach obudów i detalach o złożonej geometrii.
Co to jest druk z filamentu (FDM)
Druk FDM (Fused Deposition Modeling) polega na nakładaniu stopionego tworzywa termoplastycznego warstwa po warstwie.
Materiał (filament, np. PLA, PET-G, ABS, TPU) jest podgrzewany w głowicy i nanoszony w ściśle określonych ścieżkach.
Jest to najbardziej dostępna, ekonomiczna i wszechstronna metoda druku 3D.
FDM umożliwia wytwarzanie większych elementów o dobrej wytrzymałości mechanicznej i odporności na temperaturę. Warstwa jest grubsza (zazwyczaj 0,15–0,3 mm), przez co powierzchnia wymaga czasem obróbki, jednak koszt jednostkowy jest znacznie niższy niż w SLA – druk 3D SLA/MSLA.
Kluczowe różnice technologiczne
| Cecha | SLA/MSLA (żywica) | FDM (filament) |
|---|---|---|
| Dokładność wymiarowa | ±0,05 mm | ±0,2 mm |
| Warstwa druku | 0,025–0,05 mm | 0,15–0,3 mm |
| Powierzchnia | Gładka, bez widocznych linii | Widoczne warstwy, lekka tekstura |
| Wytrzymałość | Wysoka na detale, niska udarność | Dobra mechaniczna, zależna od orientacji |
| Objętość robocza | Mniejsza (zazwyczaj do 200 mm) | Duża (nawet 400–500 mm) |
| Materiały | Fotopolimery (ABS-like, tough, transparent, castable) | PLA, PET-G, ABS, ASA, TPU, PA-CF |
| Cena jednostkowa | wyższa (precyzja, postprocess) | niższa (szybszy proces) |
| Postprocessing | Wash & cure, szlif, lakier | Usuwanie podpór, szlif, lakier opcjonalny |
| Zastosowania | Detale estetyczne, modele, prototypy | Części użytkowe, uchwyty, obudowy, osłony |
Kiedy wybrać druk z żywicy (SLA/MSLA)
Technologia SLA/MSLA to idealny wybór, gdy priorytetem jest precyzja, gładkość i wysoka estetyka.
Sprawdza się szczególnie w przypadkach:
- wizualnych prototypów produktów (np. elektronika, kosmetyka, AGD),
- miniatur i modeli pokazowych (figurki, elementy biżuterii),
- części, które wymagają spasowania z elementami mechanicznymi (np. zatrzaski),
- projektów, gdzie powierzchnia ma znaczenie marketingowe.
Przykład:
Figurka o wysokości 35 mm z żywicy ABS-like, drukowana warstwą 0,03 mm, wymaga około 90 minut pracy i daje efekt zbliżony do odlewu.
Więcej przykładów znajdziesz na stronie Druk 3D prototypów.
Kiedy lepiej wybrać druk FDM
FDM to technologia do praktycznych zastosowań technicznych, prototypów funkcjonalnych i niskoseryjnej produkcji.
Idealna przy:
- częściach większych niż 100 mm,
- uchwytach, osłonach, adapterach, panelach,
- projektach wymagających odporności na uderzenia i temperaturę,
- szybkim druku w rozsądnej cenie.
Przykład:
Obudowa z PET-G o wymiarach 120×80×50 mm, warstwa 0,2 mm, 20% infill – czas druku ok. 3 h, koszt około 70–90 zł netto.
Jak wybrać technologię – praktyczny schemat
- Czy detal ma charakter pokazowy lub wymaga idealnej gładkości?
→ Wybierz SLA/MSLA. - Czy ma być wytrzymały i odporny na użytkowanie?
→ Wybierz FDM. - Czy planujesz obróbkę lub malowanie?
→ Obie technologie, zależnie od wymagań. - Czy objętość przekracza 200 cm³?
→ Lepszy wybór to FDM.
Koszt druku żywica vs filament
Cennik jest zależny od objętości, czasu i wykończenia.
W uproszczeniu:
- SLA/MSLA: 3,00–8,00 zł/cm³, minimalnie 180 zł netto,
- FDM: 0,80–2,50 zł/cm³ lub 45–95 zł/h,
- Wykończenia: szlif od 40 zł, malowanie RAL od 150 zł, lakier od 90 zł.
Więcej szczegółów znajdziesz w narzędziu Cennik druku 3D, które pozwala oszacować koszt online w kilka sekund.
Jak połączyć obie technologie
W praktyce często stosuje się druk hybrydowy – łączenie SLA (elementy wizualne) i FDM (części funkcjonalne).
Przykład:
Panel frontowy wydrukowany w SLA z idealną powierzchnią + obudowa główna FDM z PET-G.
To rozwiązanie pozwala uzyskać równowagę między estetyką a wytrzymałością.
Często zadawane pytania (FAQ) – Druk z żywicy czy z filamentu
Nie zawsze. Żywice są sztywne i dokładne, ale mniej odporne na uderzenia. FDM z materiału PET-G lub ABS jest trwalszy w zastosowaniach technicznych.
Żywice w stanie ciekłym wymagają ostrożności. Po utwardzeniu są bezpieczne. Aim stosuje wyłącznie materiały posiadające certyfikaty i odpowiednie oznaczenia MSDS.
Tak, po zmatowieniu i podkładzie oba typy można malować farbami akrylowymi lub RAL. W przypadku SLA zaleca się lakier ochronny dla lepszej odporności UV.
Podsumowanie
Wybór między drukiem SLA/MSLA a FDM zależy od celu projektu.
Jeśli potrzebujesz maksymalnej precyzji i estetyki — wybierz żywicę.
Jeśli liczy się wytrzymałość, ekonomia i duży gabaryt — najlepszy będzie filament.
Aby sprawdzić różnice cenowe i warianty technologii, odwiedź Cennik druku 3D.
Jeśli nie masz jeszcze modelu, możesz zlecić jego przygotowanie przez Projektowanie CAD do druku 3D.